Patent Haklarının Korunması Hakkında KHK ile bazı kanun ve KHK’erde değişiklik yapan yasa tasarısı, TBMM Başkanlığı’na sunuldu

Patent Haklarının Korunması Hakkında KHK ile Bazı Kanun ve KHK’lerde değişiklik yapan yasa tasarısı, TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Tasarıyla; keşifler, bilimsel teoriler ve matematiksel yöntemler, zihni faaliyetler, iş faaliyetleri veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemler, bilgisayar programları, estetik niteliği bulunan eserler, bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan yöntemler buluş niteliğinde sayılmayacak.
Tasarı, patent verilerek korunmayacak durumları düzenliyor. Bunlar; kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı buluşlar, bitki çeşitleri veya hayvan ırkları ile bitki veya hayvan üretimine yönelik esas olarak biyolojik olan işlemler, insan veya hayvan vücuduna uygulanacak teşhis yöntemleri ile cerrahi yöntemler dahil tüm tedavi yöntemleri, oluşumunun ve gelişiminin çeşitli aşamalarında insan bedeni ve bir gen dizisi veya kısmi gen dizisi de dahil olmak üzere insan bedeninin ögelerinden birinin basit keşfi, insan klonlama işlemleri, insan eşey hattının genetik kimliğini değiştirme işlemleri, insan embriyonsunun sınai ya da ticari amaçlarla kullanılması, insan ya da hayvanlara önemli bir tıbbi fayda sağlamaksızın hayvanlara acı çektirebilecek genetik kimlik değiştirme işlemleri ve bu işlemler sonucu elde edilen hayvanlar olarak sayılıyor.
Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilecek.
Tekniğin bilinen durumu”, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her türlü bilgi, belge ve veriyi kapsayacak.
Başvuru tarihinde veya bu tarihten sonra yayımlanmış olan ve başvuru tarihinden önceki tarihli ulusal patent ve faydalı model başvurularının ilk içerikleri, yenilik değerlendirmesinde tekniğin bilinen durumu olarak dikkate alınacak. diese, uluslararası anlaşmalar yolu ile yapılan ve usulüne uygun olarak ulusal aşamaya giriş yapan patent ve faydalı model başvuruları ile patent ve faydalı model belgelerini de kapsayacak.
Tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmana göre aşikar olmayan buluşun, ”buluş basamağıiçerdiği kabul edilecek.
Yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen buluşlar tasarıyla, üniversiteler de patent sahibi olabilecek.
Yükseköğretim kurumları ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarında yapılan bilimsel çalışmalar veya araştırmalar sonucunda gerçekleştirilen buluşlar için özel kanun hükümleri ve tasarıdaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, çalışanların buluşlarına ilişkin hükümler uygulanacak.
Yükseköğretim kurumlarında yapılan bilimsel çalışmalar veya araştırmalar sonucunda bir buluş gerçekleştiğinde; buluş sahibi tarafından yazılı olarak ve geciktirmeksizin yükseköğretim kurumuna bildirilecek. Yükseköğretim kurumu, buluş üzerinde hak sahipliği talebinde bulunması durumunda, patent başvurusu yapmakla yükümlü olacak.
Yükseköğretim kurumu, herhangi bir nedenle başvuru veya patent hakkının sona ermesi nedeniyle buluş sahibinin uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlü tutulacak.
Buluştan elde edilen gelirini yükseköğretim kurumu ve buluş sahibi arasındaki paylaşımı, buluş sahibine gelirin en az üçte bir oranında verilecek şekilde yönetmeliğe uygun olarak belirlenecek.
Öğretim elemanları ile stajyerlerin ve öğrencilerin diğer kamu kurumları veya özel kuruluşlarla belirli bir sözleşme kapsamında yapmış oldukları çalışmalar sonucunda ortaya çıkan buluşlar üzerindeki hak sahipliğinin belirlenmesinde, sözleşme hükümleri esas alınacak.
Araştırma raporu
Tasarıyla, farklı konulardaki buluşların tek bir başvuru kapsamında bulunması önleniyor. Bir patent başvurusu, tek bir başvuruyla ilgili olacak. Allerdings, bir ana buluş fikrini oluşturacak şekilde birbirlerine bağlı buluşlar grubu da tek bir kuruluş olarak değerlendirilecek.
Türk Patent Enstitüsü (TPE), geri çevrilmeyen bir başvuruyu, yönetmelikte belirtilen şekli şartlara uygunluk bakımından inceleyecek. Başvurunun şekli şartlara uygun olmadığı anlaşılırsa, başvuru sahibinden bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde eksikliği gidermesi istenecek. Eksikliğin bu süre içinde giderilmemesi halinde başvuru reddedilecek.
Başvurunun şekli şartlara uygunluk bakımından bir eksikliğinin olmadığı anlaşılır veya eksiklikler süresi içinde giderilirse, başvuru sahibine tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma talebinde bulunması gerektiği bildirilecek.
Başvuru sahibi, bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde ücretini ödeyerek yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak araştırma talebinde bulunacak. Aksi takdirde başvuru geri çekilmiş sayılacak.
Başvuru sahibinin, araştırma talebinde bulunması durumunda, araştırma raporu yönetmeliğe uygun olarak düzenlenip, başvuru sahibine bildirilecek ve Bültende yayımlanacak.
Üçüncü kişiler, patentin verilmesi kararının Bültende ilanından itibaren altı ay içinde ücretini ödeyerek söz konusu patentle ilgili itirazda bulunabilecek. İtiraz yapılmaması veya itirazın yapılmamış sayılması durumunda, patentin verilmesi hakkındaki karar kesinleşecek ve nihai karar Bültende ilan edilecek.
İtiraz, patent sahibinin görüşleri ve patentte değişiklik talepleri de dikkate alınarak, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından incelenecek. Ausschuss, patentin veya değiştirilmiş halinin uygun olduğu görüşündeyse patentin veya varsa değiştirilmiş halinin devamına, uygun olmadığı görüşündeyse patentin iptaline karar verecek. İtiraz sonucunda verilen nihai karar Bültende ilan edilecek.
Bir patent başvurusu, Enstitü nezdinde yapılan işlemler süresince başvurunun ilk halinin kapsamını aşmamak şartıyla, başvuru sahibi tarafından yönetmeliğe uygun olarak değiştirilebilecek.
Bir patente itiraz edilmişse, Enstitü tarafından itiraza ilişkin nihai karar verilinceye kadar, patentin sağladığı korumanın kapsamını aşmamak şartıyla patent, patent sahibi tarafından yönetmeliğe uygun olarak değiştirilebilecek.
Faydalı model
Başvuru sahibi, araştırma raporunun bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde patent başvurusunun faydalı model başvurusuna dönüştürülmesini talep edebilecek.
Patent başvurusu ilan edilmişse, başvurunun faydalı model başvurusuna dönüştürülmesinin kabulü konusundaki Enstitü kararı ilgili Bültende ilan edilecek.
Patent başvurusunun faydalı model başvurusuna dönüştürülmesi halinde, patent başvurusu için rüçhan hakkı talep edilmiş ise aynı rüçhan hakkı, faydalı model başvurusu için de tanınacak.
Patent başvurusundan faydalı model başvurusuna veya faydalı model başvurusundan patent başvurusuna dönüştürülmüş başvurular için yapılan yeniden dönüştürme talepleri işleme alınmayacak.
Patente ve faydalı modele ilişkin cezai hükümler
Patentten veya faydalı model belgesinden doğan haklara kasten tecavüz etmek suretiyle mal üreten veya mal üretiminde patentli veya faydalı model belgeli bir usulü kullanan kişi, 500 günden 10 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
Patentten veya faydalı model belgesinden doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen malı, suçun işlenmesine iştirak etmeksizin bilerek satan, satışa sunan, ithal eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi, 300 günden beş bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Ancak belirtilen eylemleri işleyen kişi, kovuşturma başlamadan veya kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce bu malı nereden temin ettiğini bildirerek üretenlerin ortaya çıkarılmasını veya üretilmiş mallara el konulmasını sağlarsa kamu davası açılmayacak veya açılmışsa dava düşecek.
Bir eşya veya ambalaj üzerine konulmuş patent veya faydalı model belgesi koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıran kişi, 50 günden beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
Yetkisi olmadığı halde başkasına ait patent veya faydalı model belgesi hakkı üzerinde devretmek, lisans vermek veya rehnetmek suretiyle tasarrufta bulunan kişi, 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Patent veya faydalı model belgesi sahibi olmadığı halde, patent veya faydalı model belgesi sahibi olduğu kanaatini uyandıran yazı, işaret veya ifadeleri kullanan kişi, 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
Bu suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacak. Bu suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olacak. Hükmün kesinleşmesinden sonra şikayetten vazgeçilmesi durumunda ceza infaz edilmeyecek.
Şikayetçi, somut olayın niteliğine göre gerekli olması durumunda, orijinal üründen bir numuneyi, bunun mümkün olmaması halinde kıyaslamaya esas alınabilir nitelikteki görüntüsünü veya fotoğrafını şikayet dilekçesiyle birlikte ibraz edecek.
Hakka tecavüz sayılacak
Patentin hükümsüzlüğü davası, patentin koruma süresince veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde, Patent Sicili’ne patent sahibi olarak kayıtlı kişiye açılabilecek.
Tasarıyla; patentten veya faydalı modelden doğan hakka tecavüz sayılan fiiller şöyle düzenleniyor:
-Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek,
-Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla bulundurmak veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak.
-Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği halde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak.
Davalı ispat edecek
Patent veya faydalı model bir ürünün yapılışına ait bir usul için alınmışsa, aynı nitelikleri taşıyan her ürün patent veya faydalı model belgesi alınmış usule göre yapılmış sayılacak. Usule tecavüz etmeksizin ürünü ürettiğini iddia eden davalı, bunu ispat etmekle yükümlü olacak.
Patent veya faydalı model başvurusu sahibi, buluşa vaki tecavüzlerden dolayı tazminat davası açabilecek. Başka herhangi bir talepte bulunamayacak. Mahkeme patent veya faydalı model belgesi verilmesi işlemini ön mesele olarak kabul edecek.
Tasarıyla; kimyasal maddelere veya kimyasal usullere veya bu usuller sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar, eczacılıkla ilgili maddelere veya eczacılıkla ilgili usullere veya bu usuller sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar, faydalı model ile korunmayacak.
Çifte koruma yok
Aynı kişiye veya halefine, aynı buluş konusunda, aynı koruma kapsamıyla, birbirinden bağımsız olarak birden fazla patent veya faydalı model belgesi ya da bu belgelerin her ikisi verilmeyecek.
Patent veya faydalı model verilmesiyle ilgili işlemler için ödenmesi gereken bir ücretin, belirtilen süreler içinde ödenmemesi halinde patent veya faydalı model başvurusu geri çekilmiş sayılacak.
Patent başvurusu veya patent sahibi tarafından, bir patent başvurusu veya patentle ilgili işlemlerde şartların gerektirdiği özen gösterilmesine rağmen uyulması gereken bir süreye uyulamamasının patent başvurusunun reddine, geri çekilmiş sayılmasına, patentin iptaline veya diğer herhangi bir hakkın kaybına yol açması halinde, hakların yeniden tesisi yönetmeliğe uygun olarak talep edilebilecek.
Hakların kaybından, bu hakların yeniden tesisine ilişkin yayıma kadar geçen sürede, patent konusu buluşu iyi niyetli olarak Türkiye’de kullanan veya kullanım için ciddi ve gerçek tedbirler alan kişiler, sahip oldukları işletmenin makul ihtiyaçlarını giderecek ölçüde buluşu ücretsiz olarak kullanmaya devam edebilecek.
Tasarım hakkına kasten tecavüz
Tasarım hakkına kasten tecavüz etmek suretiyle mal üreten kişi, 500 günden 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Tasarım hakkına tecavüz suretiyle üretilen malı, tasarım hakkına kasten tecavüz suçuna iştirak etmeksizin bilerek satan, satışa sunan, gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanıma tabi tutan veya ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi, 300 günden 5 bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. aber, bu eylemleri işleyen kişi kovuşturma başlamadan veya kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce bu malı nereden temin ettiğini bildirerek, üretenlerin ortaya çıkarılmasını veya üretilmiş mallara el konulmasını sağlarsa kamu davası açılmayacak, açılmışsa dava düşecek.
Bir eşya veya ambalaj üzerine konulmuş tasarım koruması olduğunu belirten işareti, yetkisi olmadan kaldıran kişiye, 50 günden 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Yetkisi olmadığı halde, başkasına ait tasarım hakkı üzerinde devretmek, lisans vermek veya rehnetmek suretiyle tasarrufta bulunan kişi, 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Tescilli bir tasarım sahibi olmadığı halde; tescilli bir tasarım sahibi olduğu kanaatini uyandıran yazı, işaret veya ifadeleri kullanan kişi, 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
Bu suçların, bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacak.
Bu suçların soruşturulması ve kovuşturulması, şikayete bağlı olacak.
Şikayetçi, somut olayın niteliğine göre gerekli olması durumunda, orijinal üründen bir numuneyi, bunun mümkün olmaması halinde kıyaslamaya esas alınabilir nitelikteki görüntüsünü veya fotoğrafını şikayet dilekçesiyle birlikte ibraz edecek.
TPE nezdinde; gerçek kişiler, temsil hak ve yetkisine sahip bulunan gerçek kişiler tarafından temsil olunan tüzel kişiler, Marka veya Patent Vekilleri Siciline kayıtlı marka veya patent vekilleri, işlem yapabilecek.
Bir tasarıma belge verilmesiyle ilgili işlemler için ödenmesi gereken ücretin, belirtilen süreler içinde ödenmemesi halinde tasarım başvurusu geri çekilmiş kabul edilecek.
Coğrafi işaret tescil başvuruları, Resmi Marka Bülteni’nde
Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında KHK’da ”Hersteller” tanımı yeniden yapılarak, faaliyetleri itibarıyla tescil altına alınan ürünün özelliklerini etkileyen gerçek ve tüzel kişilerin tamamını kapsayacak şekilde genişletiliyor. Böylece faaliyetleri itibarıyla ürün özelliklerini bozucu davranışlarda bulunması mümkün bulunan piyasa aktörlerinin tamamı yasal yaptırım alanına dahil ediliyor.
Coğrafi işaret tescil başvurusunda bulunma hakkına sahip kişilerin kapsamı, üreticilerden oluşan grupları içermek üzere genişletiliyor. Ürünün yalnızca tek bir üreticisi olduğunun ispat edilmesi şartıyla ilgili ürünün üreticisi sayılan gerçek veya tüzel kişiler, üretici grupları, ürünle ilgili olarak kamu yararına çalışan veya üyelerinin ekonomik çıkarları korumaya yetkili dernekler, ürün veya ürünün kaynaklandığı coğrafi alan ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, coğrafi işaret tescil başvurusunda bulunma hakkına sahip olacak.
Tasarı, coğrafi işaret tescil başvurularının Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmasını düzenliyor.
Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında KHK’da yapılan değişiklikle, başvuru sahibi, ilgili maddeler çerçevesinde reddedilen başvuruyla ilgili, kararın bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde gerekçeli ve yazılı olarak itiraz edebilecek.
İtirazlar, kurul tarafından incelenecek. İtirazın incelenmesi için ücret, itiraz süresi içinde ödenecek ve ödendiğine ilişkin bilgi veya belge enstitüye sunulacak. Kamu kuruluşlarınca yapılan itirazlardan ücret alınmayacak.
Bültende yayım tarihinden itibaren 3 ay içinde hakkında herhangi bir itiraz yapılmamış veya yapılan itiraz nihai olarak reddedilmiş başvuru, bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde tescil belgesi düzenleme ücretinin ödenmesi ve ödendiğine ilişkin bilgi veya belgenin Enstitüye sunulması şartıyla tescil edilecek, bültende yayımlanacak.
Tescil edilen coğrafi işaret, tescil sahibine inhisarı bir hak sağlamayacak.
Bültende yayımlanan veya tescil edilen coğrafi işaretin kapsamında değişiklik olması halinde değişikliğin Coğrafi İşaret Siciline kaydı, ücretinin ödenmesi şartıyla ilgili kişiler tarafından talep edilebilinecek.
Değişiklik talebi, incelenecek ve ilam zorunlu değişiklikler bültende yayımlanacak. Değişikliğe, yayım tarihinden itibaren 3 ay içinde itiraz edilebilecek.
Coğrafi işaret başvuru veya tescil sahibinin isim, adres, unvan veya nev’inde meydana gelen değişiklikler, ücretinin ödenmesi ve yönetmelikte belirtilen belgelerin sunulması şartıyla Coğrafi İşaret Siciline kaydedilerek bültende yayımlanacak.
Coğrafi işaret hakkı; Lizenz, Umdrehung, intikal, haciz ve benzeri hukuki işlemlere konu olamayacak; teminat olarak gösterilemeyecek.
Coğrafi işaretlerin denetim raporlama sıklığı
Patent haklarının korunmasına ilişkin tasarıyla, coğrafi işaretlerin denetim raporlama sıklığının 10 yıldan 2 yıla inmesi öngörülüyor.
TBMM Başkanlığı’na sunulan Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı coğrafi işaret kullanımına yeni esaslar getiriyor.
Tescil edilmiş coğrafi işaretin kullanım hakkına sahip kişiler, coğrafi işareti Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından oluşturulan amblemle birlikte ürün veya ambalajı üzerinde kullanabilecek.
Coğrafi işaretlerin kullanımının denetimi; Produktion, piyasaya arz veya dağıtım aşamalarında veya ürün piyasadayken kullanımının tescilde belirtilen özelliklere uygunluğunun denetlenmesine ilişkin her türlü faaliyeti kapsayacak. Denetim, başvuru sahibinin önerdiği ve TPE tarafından yeterliliği onaylanan ya da mevzuatla yetkili kılınan denetim merci tarafından yerine getirilecek.
Denetim raporları, tescilin Resmi Marka Bülteni’nde yayımlandığı tarihten itibaren iki yılda bir hazırlanacak ve üç ay içinde Enstitü’ye sunulacak. Şikayet olması halinde Enstitü, denetim raporunun süresinden önce hazırlanmasını isteyebilecek. Mevcut düzenlemeye göre denetim raporları 10 yılda bir hazırlanıyor.
Coğrafi işaret tesciline konu ürünün özelliklerini taşımadığı halde, işaret veya amblemin ticari amaçlı olarak doğrudan veya dolaylı kullanımı, coğrafi işaretin kötüye kullanımı, taklidi veya çağrıştıran şekilde kullanımı, ürünün tescil kapsamındaki nitelikleriyle menşeine ilişkin yanlış veya yanıltıcı herhangi bir açıklama ya da işarete yer verilmesi coğrafi işaret hakkına tecavüz sayılacak.
Coğrafi işareti kullanma hakkına sahip olanlar, tecavüzü, tescil sahibine bildirerek, dava açılmasını sağlayabilecek. Tescil sahibinin bildirim tarihinden itibaren 3 ay içinde dava açmaması halinde, kendileri dava açabilecek.
Ağır yaptırımlar
Coğrafi işaret hakkına kasten tecavüz ederek mal üreten kişi, 500 günden 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Coğrafi işarete tecavüzle üretilen malı kasten satan, satışa sunan, gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanıma tabi tutan, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi, 300 günden 5 bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Bu kişi, kovuşturma başlamadan veya hüküm verilmeden önce bu malı nereden temin ettiğini bildirerek, üretenlerin ortaya çıkarılmasını veya üretilmiş mallara el konulmasını sağlarsa, kamu davası açılmayacak, açılan dava düşecek.
Bir eşya veya ambalaj üzerine konulmuş ya da işletmede görülebilecek şekilde bulundurulan coğrafi işaret koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıran kişi, 50 günden 5 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Tescilli coğrafi işaret olmadığı halde, hak sahibi olduğu kanaatini uyandıran yazı, işaret veya ifadeleri kullananlar hakkında 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Bu suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olacak. Hükmün kesinleşmesinden sonra şikayetten vazgeçilmesi durumunda ceza infaz edilmeyecek.
Cezayı gerektiren taklit mallara, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması sırasında hak sahibinin talebi üzerine gümrük idareleri tarafından el konulmaya ilişkin işlem yapılacak.
Marka olabilecek işaretler
Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini başkasından ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla; kişi adları dahil özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar ve malların veya ambalajlarının biçimi gibi çizimle görüntülenebilen her türlü işaret marka olabilecek.
Başvuru tarihinden önce kullanılan ve başvuruya konu mallar veya hizmetlerle ilgili olarak, bu kullanım sonucu ayırt edici bir nitelik kazanan markanın 556 sayılı KHK’nın 7. maddesinin (ein), (c) und (d) bentlerine göre tescili reddedilemeyecek.
Üçüncü kişilerin dürüstçe ve ticari veya sanayi konularıyla ilgili olarak, kendi adı veya adresini belirtmesi, mal veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da bitki çeşit isimleri de dahil olmak üzere diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunması, özellikle aksesuar veya yedek parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hallerde markayı kullanmakta bir engel olmayacak.
Uluslararası hukuka uyum
Türkiye’nin katıldığı Markaların Uluslararası Tescili Konusundaki Madrid Sözleşmesi ile İlgili Madrid Protokolü kapsamında, Türkiye’nin akit taraf olduğu bir uluslararası başvuru, Enstitüye doğrudan yapılan bir başvuruyla aynı sonuçları doğuracak. Bu başvuru, uluslararası başvuru tarihinin ilk saat ve dakikasında yapılmış sayılacak. Aynı tarihli birden çok uluslararası başvurunun bulunması halinde uluslararası tescil numarası küçük olan başvuru önce yapılmış sayılacak.
Bir uluslararası başvuru; başvuru veya varsa rüçhan tarihinden sonraki bir tarihte yapılan ancak kendisinden daha önceki bir tarihte Enstitü kayıtlarına giren bir marka başvurusu veya tescilli marka nedeniyle reddedilemeyecek. Sonraki tarihli marka başvurusu veya tescili, önceki tarihli uluslararası marka başvurusu dikkate alınarak, tescil edilmeyecek markalarla ilgili KHK hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilecek.
Enstitünün, Madrid Protokolünün 5. maddesine istinaden ret veya kısmi ret bildiriminde bulunduğu hallerde iki aylık itiraz süresi, Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı’nın, bildirimi uluslararası başvuru sahibine veya vekiline gönderdiği tarihten 15 gün sonra işlemeye başlayacak.
Tasarıyla, şekli eksikliklerin giderilmesinde, başvuru sahiplerine bildirim açısından getirilen bazı yükümlülükler kaldırılıyor.
TPE, sınai mülkiyet alanında yurt içinde ve yurt dışında kişi ve kuruluşlara eğitim verilmesine yönelik çalışmalar yapacak, görev alanına giren konularla ilgili akademik çalışmaları destekleyecek.
Tasarıyla TPE Yönetim Kurulu üyelerinin atanmasında aranan şartlarda, ”olumlu sicil almakibaresi kaldırılıyor.
Tasarı, teşkilatında yeni birimler oluşturulan TPE’ye kadro ihdası imkanı tanıyor, bazı kadroları iptal ediyor.

 

Patent Haklarının Korunması Hakkında KHK ile Bazı Kanun ve KHK’lerde değişiklik yapan yasa tasarısı, TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Tasarıyla; keşifler, bilimsel teoriler ve matematiksel yöntemler, zihni faaliyetler, iş faaliyetleri veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemler, bilgisayar programları, estetik niteliği bulunan eserler, bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan yöntemler buluş niteliğinde sayılmayacak.
Tasarı, patent verilerek korunmayacak durumları düzenliyor. Bunlar; kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı buluşlar, bitki çeşitleri veya hayvan ırkları ile bitki veya hayvan üretimine yönelik esas olarak biyolojik olan işlemler, insan veya hayvan vücuduna uygulanacak teşhis yöntemleri ile cerrahi yöntemler dahil tüm tedavi yöntemleri, oluşumunun ve gelişiminin çeşitli aşamalarında insan bedeni ve bir gen dizisi veya kısmi gen dizisi de dahil olmak üzere insan bedeninin ögelerinden birinin basit keşfi, insan klonlama işlemleri, insan eşey hattının genetik kimliğini değiştirme işlemleri, insan embriyonsunun sınai ya da ticari amaçlarla kullanılması, insan ya da hayvanlara önemli bir tıbbi fayda sağlamaksızın hayvanlara acı çektirebilecek genetik kimlik değiştirme işlemleri ve bu işlemler sonucu elde edilen hayvanlar olarak sayılıyor.
Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilecek.
Tekniğin bilinen durumu”, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her türlü bilgi, belge ve veriyi kapsayacak.
Başvuru tarihinde veya bu tarihten sonra yayımlanmış olan ve başvuru tarihinden önceki tarihli ulusal patent ve faydalı model başvurularının ilk içerikleri, yenilik değerlendirmesinde tekniğin bilinen durumu olarak dikkate alınacak. diese, uluslararası anlaşmalar yolu ile yapılan ve usulüne uygun olarak ulusal aşamaya giriş yapan patent ve faydalı model başvuruları ile patent ve faydalı model belgelerini de kapsayacak.
Tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmana göre aşikar olmayan buluşun, ”buluş basamağıiçerdiği kabul edilecek.
Yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen buluşlar tasarıyla, üniversiteler de patent sahibi olabilecek.
Yükseköğretim kurumları ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarında yapılan bilimsel çalışmalar veya araştırmalar sonucunda gerçekleştirilen buluşlar için özel kanun hükümleri ve tasarıdaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, çalışanların buluşlarına ilişkin hükümler uygulanacak.
Yükseköğretim kurumlarında yapılan bilimsel çalışmalar veya araştırmalar sonucunda bir buluş gerçekleştiğinde; buluş sahibi tarafından yazılı olarak ve geciktirmeksizin yükseköğretim kurumuna bildirilecek. Yükseköğretim kurumu, buluş üzerinde hak sahipliği talebinde bulunması durumunda, patent başvurusu yapmakla yükümlü olacak.
Yükseköğretim kurumu, herhangi bir nedenle başvuru veya patent hakkının sona ermesi nedeniyle buluş sahibinin uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlü tutulacak.
Buluştan elde edilen gelirini yükseköğretim kurumu ve buluş sahibi arasındaki paylaşımı, buluş sahibine gelirin en az üçte bir oranında verilecek şekilde yönetmeliğe uygun olarak belirlenecek.
Öğretim elemanları ile stajyerlerin ve öğrencilerin diğer kamu kurumları veya özel kuruluşlarla belirli bir sözleşme kapsamında yapmış oldukları çalışmalar sonucunda ortaya çıkan buluşlar üzerindeki hak sahipliğinin belirlenmesinde, sözleşme hükümleri esas alınacak.
Araştırma raporu
Tasarıyla, farklı konulardaki buluşların tek bir başvuru kapsamında bulunması önleniyor. Bir patent başvurusu, tek bir başvuruyla ilgili olacak. Allerdings, bir ana buluş fikrini oluşturacak şekilde birbirlerine bağlı buluşlar grubu da tek bir kuruluş olarak değerlendirilecek.
Türk Patent Enstitüsü (TPE), geri çevrilmeyen bir başvuruyu, yönetmelikte belirtilen şekli şartlara uygunluk bakımından inceleyecek. Başvurunun şekli şartlara uygun olmadığı anlaşılırsa, başvuru sahibinden bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde eksikliği gidermesi istenecek. Eksikliğin bu süre içinde giderilmemesi halinde başvuru reddedilecek.
Başvurunun şekli şartlara uygunluk bakımından bir eksikliğinin olmadığı anlaşılır veya eksiklikler süresi içinde giderilirse, başvuru sahibine tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma talebinde bulunması gerektiği bildirilecek.
Başvuru sahibi, bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde ücretini ödeyerek yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak araştırma talebinde bulunacak. Aksi takdirde başvuru geri çekilmiş sayılacak.
Başvuru sahibinin, araştırma talebinde bulunması durumunda, araştırma raporu yönetmeliğe uygun olarak düzenlenip, başvuru sahibine bildirilecek ve Bültende yayımlanacak.
Üçüncü kişiler, patentin verilmesi kararının Bültende ilanından itibaren altı ay içinde ücretini ödeyerek söz konusu patentle ilgili itirazda bulunabilecek. İtiraz yapılmaması veya itirazın yapılmamış sayılması durumunda, patentin verilmesi hakkındaki karar kesinleşecek ve nihai karar Bültende ilan edilecek.
İtiraz, patent sahibinin görüşleri ve patentte değişiklik talepleri de dikkate alınarak, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından incelenecek. Ausschuss, patentin veya değiştirilmiş halinin uygun olduğu görüşündeyse patentin veya varsa değiştirilmiş halinin devamına, uygun olmadığı görüşündeyse patentin iptaline karar verecek. İtiraz sonucunda verilen nihai karar Bültende ilan edilecek.
Bir patent başvurusu, Enstitü nezdinde yapılan işlemler süresince başvurunun ilk halinin kapsamını aşmamak şartıyla, başvuru sahibi tarafından yönetmeliğe uygun olarak değiştirilebilecek.
Bir patente itiraz edilmişse, Enstitü tarafından itiraza ilişkin nihai karar verilinceye kadar, patentin sağladığı korumanın kapsamını aşmamak şartıyla patent, patent sahibi tarafından yönetmeliğe uygun olarak değiştirilebilecek.
Faydalı model
Başvuru sahibi, araştırma raporunun bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde patent başvurusunun faydalı model başvurusuna dönüştürülmesini talep edebilecek.
Patent başvurusu ilan edilmişse, başvurunun faydalı model başvurusuna dönüştürülmesinin kabulü konusundaki Enstitü kararı ilgili Bültende ilan edilecek.
Patent başvurusunun faydalı model başvurusuna dönüştürülmesi halinde, patent başvurusu için rüçhan hakkı talep edilmiş ise aynı rüçhan hakkı, faydalı model başvurusu için de tanınacak.
Patent başvurusundan faydalı model başvurusuna veya faydalı model başvurusundan patent başvurusuna dönüştürülmüş başvurular için yapılan yeniden dönüştürme talepleri işleme alınmayacak.
Patente ve faydalı modele ilişkin cezai hükümler
Patentten veya faydalı model belgesinden doğan haklara kasten tecavüz etmek suretiyle mal üreten veya mal üretiminde patentli veya faydalı model belgeli bir usulü kullanan kişi, 500 günden 10 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
Patentten veya faydalı model belgesinden doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen malı, suçun işlenmesine iştirak etmeksizin bilerek satan, satışa sunan, ithal eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi, 300 günden beş bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Ancak belirtilen eylemleri işleyen kişi, kovuşturma başlamadan veya kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce bu malı nereden temin ettiğini bildirerek üretenlerin ortaya çıkarılmasını veya üretilmiş mallara el konulmasını sağlarsa kamu davası açılmayacak veya açılmışsa dava düşecek.
Bir eşya veya ambalaj üzerine konulmuş patent veya faydalı model belgesi koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıran kişi, 50 günden beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
Yetkisi olmadığı halde başkasına ait patent veya faydalı model belgesi hakkı üzerinde devretmek, lisans vermek veya rehnetmek suretiyle tasarrufta bulunan kişi, 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Patent veya faydalı model belgesi sahibi olmadığı halde, patent veya faydalı model belgesi sahibi olduğu kanaatini uyandıran yazı, işaret veya ifadeleri kullanan kişi, 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
Bu suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacak. Bu suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olacak. Hükmün kesinleşmesinden sonra şikayetten vazgeçilmesi durumunda ceza infaz edilmeyecek.
Şikayetçi, somut olayın niteliğine göre gerekli olması durumunda, orijinal üründen bir numuneyi, bunun mümkün olmaması halinde kıyaslamaya esas alınabilir nitelikteki görüntüsünü veya fotoğrafını şikayet dilekçesiyle birlikte ibraz edecek.
Hakka tecavüz sayılacak
Patentin hükümsüzlüğü davası, patentin koruma süresince veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde, Patent Sicili’ne patent sahibi olarak kayıtlı kişiye açılabilecek.
Tasarıyla; patentten veya faydalı modelden doğan hakka tecavüz sayılan fiiller şöyle düzenleniyor:
-Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek,
-Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla bulundurmak veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak.
-Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği halde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak.
Davalı ispat edecek
Patent veya faydalı model bir ürünün yapılışına ait bir usul için alınmışsa, aynı nitelikleri taşıyan her ürün patent veya faydalı model belgesi alınmış usule göre yapılmış sayılacak. Usule tecavüz etmeksizin ürünü ürettiğini iddia eden davalı, bunu ispat etmekle yükümlü olacak.
Patent veya faydalı model başvurusu sahibi, buluşa vaki tecavüzlerden dolayı tazminat davası açabilecek. Başka herhangi bir talepte bulunamayacak. Mahkeme patent veya faydalı model belgesi verilmesi işlemini ön mesele olarak kabul edecek.
Tasarıyla; kimyasal maddelere veya kimyasal usullere veya bu usuller sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar, eczacılıkla ilgili maddelere veya eczacılıkla ilgili usullere veya bu usuller sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar, faydalı model ile korunmayacak.
Çifte koruma yok
Aynı kişiye veya halefine, aynı buluş konusunda, aynı koruma kapsamıyla, birbirinden bağımsız olarak birden fazla patent veya faydalı model belgesi ya da bu belgelerin her ikisi verilmeyecek.
Patent veya faydalı model verilmesiyle ilgili işlemler için ödenmesi gereken bir ücretin, belirtilen süreler içinde ödenmemesi halinde patent veya faydalı model başvurusu geri çekilmiş sayılacak.
Patent başvurusu veya patent sahibi tarafından, bir patent başvurusu veya patentle ilgili işlemlerde şartların gerektirdiği özen gösterilmesine rağmen uyulması gereken bir süreye uyulamamasının patent başvurusunun reddine, geri çekilmiş sayılmasına, patentin iptaline veya diğer herhangi bir hakkın kaybına yol açması halinde, hakların yeniden tesisi yönetmeliğe uygun olarak talep edilebilecek.
Hakların kaybından, bu hakların yeniden tesisine ilişkin yayıma kadar geçen sürede, patent konusu buluşu iyi niyetli olarak Türkiye’de kullanan veya kullanım için ciddi ve gerçek tedbirler alan kişiler, sahip oldukları işletmenin makul ihtiyaçlarını giderecek ölçüde buluşu ücretsiz olarak kullanmaya devam edebilecek.
Tasarım hakkına kasten tecavüz
Tasarım hakkına kasten tecavüz etmek suretiyle mal üreten kişi, 500 günden 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Tasarım hakkına tecavüz suretiyle üretilen malı, tasarım hakkına kasten tecavüz suçuna iştirak etmeksizin bilerek satan, satışa sunan, gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanıma tabi tutan veya ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi, 300 günden 5 bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. aber, bu eylemleri işleyen kişi kovuşturma başlamadan veya kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce bu malı nereden temin ettiğini bildirerek, üretenlerin ortaya çıkarılmasını veya üretilmiş mallara el konulmasını sağlarsa kamu davası açılmayacak, açılmışsa dava düşecek.
Bir eşya veya ambalaj üzerine konulmuş tasarım koruması olduğunu belirten işareti, yetkisi olmadan kaldıran kişiye, 50 günden 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Yetkisi olmadığı halde, başkasına ait tasarım hakkı üzerinde devretmek, lisans vermek veya rehnetmek suretiyle tasarrufta bulunan kişi, 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Tescilli bir tasarım sahibi olmadığı halde; tescilli bir tasarım sahibi olduğu kanaatini uyandıran yazı, işaret veya ifadeleri kullanan kişi, 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.
Bu suçların, bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacak.
Bu suçların soruşturulması ve kovuşturulması, şikayete bağlı olacak.
Şikayetçi, somut olayın niteliğine göre gerekli olması durumunda, orijinal üründen bir numuneyi, bunun mümkün olmaması halinde kıyaslamaya esas alınabilir nitelikteki görüntüsünü veya fotoğrafını şikayet dilekçesiyle birlikte ibraz edecek.
TPE nezdinde; gerçek kişiler, temsil hak ve yetkisine sahip bulunan gerçek kişiler tarafından temsil olunan tüzel kişiler, Marka veya Patent Vekilleri Siciline kayıtlı marka veya patent vekilleri, işlem yapabilecek.
Bir tasarıma belge verilmesiyle ilgili işlemler için ödenmesi gereken ücretin, belirtilen süreler içinde ödenmemesi halinde tasarım başvurusu geri çekilmiş kabul edilecek.
Coğrafi işaret tescil başvuruları, Resmi Marka Bülteni’nde
Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında KHK’da ”Hersteller” tanımı yeniden yapılarak, faaliyetleri itibarıyla tescil altına alınan ürünün özelliklerini etkileyen gerçek ve tüzel kişilerin tamamını kapsayacak şekilde genişletiliyor. Böylece faaliyetleri itibarıyla ürün özelliklerini bozucu davranışlarda bulunması mümkün bulunan piyasa aktörlerinin tamamı yasal yaptırım alanına dahil ediliyor.
Coğrafi işaret tescil başvurusunda bulunma hakkına sahip kişilerin kapsamı, üreticilerden oluşan grupları içermek üzere genişletiliyor. Ürünün yalnızca tek bir üreticisi olduğunun ispat edilmesi şartıyla ilgili ürünün üreticisi sayılan gerçek veya tüzel kişiler, üretici grupları, ürünle ilgili olarak kamu yararına çalışan veya üyelerinin ekonomik çıkarları korumaya yetkili dernekler, ürün veya ürünün kaynaklandığı coğrafi alan ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, coğrafi işaret tescil başvurusunda bulunma hakkına sahip olacak.
Tasarı, coğrafi işaret tescil başvurularının Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmasını düzenliyor.
Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında KHK’da yapılan değişiklikle, başvuru sahibi, ilgili maddeler çerçevesinde reddedilen başvuruyla ilgili, kararın bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde gerekçeli ve yazılı olarak itiraz edebilecek.
İtirazlar, kurul tarafından incelenecek. İtirazın incelenmesi için ücret, itiraz süresi içinde ödenecek ve ödendiğine ilişkin bilgi veya belge enstitüye sunulacak. Kamu kuruluşlarınca yapılan itirazlardan ücret alınmayacak.
Bültende yayım tarihinden itibaren 3 ay içinde hakkında herhangi bir itiraz yapılmamış veya yapılan itiraz nihai olarak reddedilmiş başvuru, bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde tescil belgesi düzenleme ücretinin ödenmesi ve ödendiğine ilişkin bilgi veya belgenin Enstitüye sunulması şartıyla tescil edilecek, bültende yayımlanacak.
Tescil edilen coğrafi işaret, tescil sahibine inhisarı bir hak sağlamayacak.
Bültende yayımlanan veya tescil edilen coğrafi işaretin kapsamında değişiklik olması halinde değişikliğin Coğrafi İşaret Siciline kaydı, ücretinin ödenmesi şartıyla ilgili kişiler tarafından talep edilebilinecek.
Değişiklik talebi, incelenecek ve ilam zorunlu değişiklikler bültende yayımlanacak. Değişikliğe, yayım tarihinden itibaren 3 ay içinde itiraz edilebilecek.
Coğrafi işaret başvuru veya tescil sahibinin isim, adres, unvan veya nev’inde meydana gelen değişiklikler, ücretinin ödenmesi ve yönetmelikte belirtilen belgelerin sunulması şartıyla Coğrafi İşaret Siciline kaydedilerek bültende yayımlanacak.
Coğrafi işaret hakkı; Lizenz, Umdrehung, intikal, haciz ve benzeri hukuki işlemlere konu olamayacak; teminat olarak gösterilemeyecek.
Coğrafi işaretlerin denetim raporlama sıklığı
Patent haklarının korunmasına ilişkin tasarıyla, coğrafi işaretlerin denetim raporlama sıklığının 10 yıldan 2 yıla inmesi öngörülüyor.
TBMM Başkanlığı’na sunulan Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı coğrafi işaret kullanımına yeni esaslar getiriyor.
Tescil edilmiş coğrafi işaretin kullanım hakkına sahip kişiler, coğrafi işareti Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından oluşturulan amblemle birlikte ürün veya ambalajı üzerinde kullanabilecek.
Coğrafi işaretlerin kullanımının denetimi; Produktion, piyasaya arz veya dağıtım aşamalarında veya ürün piyasadayken kullanımının tescilde belirtilen özelliklere uygunluğunun denetlenmesine ilişkin her türlü faaliyeti kapsayacak. Denetim, başvuru sahibinin önerdiği ve TPE tarafından yeterliliği onaylanan ya da mevzuatla yetkili kılınan denetim merci tarafından yerine getirilecek.
Denetim raporları, tescilin Resmi Marka Bülteni’nde yayımlandığı tarihten itibaren iki yılda bir hazırlanacak ve üç ay içinde Enstitü’ye sunulacak. Şikayet olması halinde Enstitü, denetim raporunun süresinden önce hazırlanmasını isteyebilecek. Mevcut düzenlemeye göre denetim raporları 10 yılda bir hazırlanıyor.
Coğrafi işaret tesciline konu ürünün özelliklerini taşımadığı halde, işaret veya amblemin ticari amaçlı olarak doğrudan veya dolaylı kullanımı, coğrafi işaretin kötüye kullanımı, taklidi veya çağrıştıran şekilde kullanımı, ürünün tescil kapsamındaki nitelikleriyle menşeine ilişkin yanlış veya yanıltıcı herhangi bir açıklama ya da işarete yer verilmesi coğrafi işaret hakkına tecavüz sayılacak.
Coğrafi işareti kullanma hakkına sahip olanlar, tecavüzü, tescil sahibine bildirerek, dava açılmasını sağlayabilecek. Tescil sahibinin bildirim tarihinden itibaren 3 ay içinde dava açmaması halinde, kendileri dava açabilecek.
Ağır yaptırımlar
Coğrafi işaret hakkına kasten tecavüz ederek mal üreten kişi, 500 günden 10 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Coğrafi işarete tecavüzle üretilen malı kasten satan, satışa sunan, gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanıma tabi tutan, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi, 300 günden 5 bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Bu kişi, kovuşturma başlamadan veya hüküm verilmeden önce bu malı nereden temin ettiğini bildirerek, üretenlerin ortaya çıkarılmasını veya üretilmiş mallara el konulmasını sağlarsa, kamu davası açılmayacak, açılan dava düşecek.
Bir eşya veya ambalaj üzerine konulmuş ya da işletmede görülebilecek şekilde bulundurulan coğrafi işaret koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıran kişi, 50 günden 5 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Tescilli coğrafi işaret olmadığı halde, hak sahibi olduğu kanaatini uyandıran yazı, işaret veya ifadeleri kullananlar hakkında 300 günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Bu suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olacak. Hükmün kesinleşmesinden sonra şikayetten vazgeçilmesi durumunda ceza infaz edilmeyecek.
Cezayı gerektiren taklit mallara, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması sırasında hak sahibinin talebi üzerine gümrük idareleri tarafından el konulmaya ilişkin işlem yapılacak.
Marka olabilecek işaretler
Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini başkasından ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla; kişi adları dahil özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar ve malların veya ambalajlarının biçimi gibi çizimle görüntülenebilen her türlü işaret marka olabilecek.
Başvuru tarihinden önce kullanılan ve başvuruya konu mallar veya hizmetlerle ilgili olarak, bu kullanım sonucu ayırt edici bir nitelik kazanan markanın 556 sayılı KHK’nın 7. maddesinin (ein), (c) und (d) bentlerine göre tescili reddedilemeyecek.
Üçüncü kişilerin dürüstçe ve ticari veya sanayi konularıyla ilgili olarak, kendi adı veya adresini belirtmesi, mal veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da bitki çeşit isimleri de dahil olmak üzere diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunması, özellikle aksesuar veya yedek parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hallerde markayı kullanmakta bir engel olmayacak.
Uluslararası hukuka uyum
Türkiye’nin katıldığı Markaların Uluslararası Tescili Konusundaki Madrid Sözleşmesi ile İlgili Madrid Protokolü kapsamında, Türkiye’nin akit taraf olduğu bir uluslararası başvuru, Enstitüye doğrudan yapılan bir başvuruyla aynı sonuçları doğuracak. Bu başvuru, uluslararası başvuru tarihinin ilk saat ve dakikasında yapılmış sayılacak. Aynı tarihli birden çok uluslararası başvurunun bulunması halinde uluslararası tescil numarası küçük olan başvuru önce yapılmış sayılacak.
Bir uluslararası başvuru; başvuru veya varsa rüçhan tarihinden sonraki bir tarihte yapılan ancak kendisinden daha önceki bir tarihte Enstitü kayıtlarına giren bir marka başvurusu veya tescilli marka nedeniyle reddedilemeyecek. Sonraki tarihli marka başvurusu veya tescili, önceki tarihli uluslararası marka başvurusu dikkate alınarak, tescil edilmeyecek markalarla ilgili KHK hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilecek.
Enstitünün, Madrid Protokolünün 5. maddesine istinaden ret veya kısmi ret bildiriminde bulunduğu hallerde iki aylık itiraz süresi, Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı’nın, bildirimi uluslararası başvuru sahibine veya vekiline gönderdiği tarihten 15 gün sonra işlemeye başlayacak.
Tasarıyla, şekli eksikliklerin giderilmesinde, başvuru sahiplerine bildirim açısından getirilen bazı yükümlülükler kaldırılıyor.
TPE, sınai mülkiyet alanında yurt içinde ve yurt dışında kişi ve kuruluşlara eğitim verilmesine yönelik çalışmalar yapacak, görev alanına giren konularla ilgili akademik çalışmaları destekleyecek.
Tasarıyla TPE Yönetim Kurulu üyelerinin atanmasında aranan şartlarda, ”olumlu sicil almakibaresi kaldırılıyor.
Tasarı, teşkilatında yeni birimler oluşturulan TPE’ye kadro ihdası imkanı tanıyor, bazı kadroları iptal ediyor.